QUYỀN ĐƯỢC NGẮT KẾT NỐI - MỘT TRONG NHỮNG CHIẾN LƯỢC GIỮ CHÂN NHÂN TÀI, XU HƯỚNG CỦA THỜI ĐẠI MỚI

Trong kỷ nguyên số, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân ngày càng mờ nhạt. Nhiều nhân viên vẫn nhận email, tin nhắn hoặc cuộc gọi công việc ngoài giờ, thậm chí vào cuối tuần, khiến họ cảm thấy không bao giờ thực sự được nghỉ ngơi. Theo một khảo sát của Eurofound tại châu Âu, hơn 80% người lao động được khảo sát cho biết họ nhận được các thông tin liên lạc liên quan đến công việc ngoài giờ làm việc theo hợp đồng trong một tuần làm việc thông thường trong khi gần một nửa số người được hỏi thường xuyên làm thêm giờ so với hợp đồng, chủ yếu là để hoàn thành những công việc mà họ không thể hoàn thành trong giờ làm việc theo hợp đồng (37%). Điều này dẫn đến nguy cơ kiệt sức, stress và giảm hiệu suất lâu dài. 
Xuất phát từ thực trạng đó, một quyền mới ra đời: Quyền được ngắt kết nối, đã được triển khai ở Úc và một số quốc gia Châu Âu (Pháp, Tây Ban Nha,...) và có tiềm năng trở thành một trong những xu hướng mới của quản trị nhân sự hiện đại. Cùng Hitsuji HR Academy tìm hiểu về quyền được ngắt kết nối, cũng như đề xuất một số giải pháp áp dụng liên quan cho các doanh nghiệp Việt Nam.

1. Quyền được ngắt kết nối là gì?
Cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có một khái niệm chính thức nào được toàn cầu công nhận về “quyền được ngắt kết nối”, nhưng một số khái niệm, định nghĩa đã được các tổ chức uy tín đưa ra nhằm giúp doanh nghiệp và nhân sự hiểu rõ hơn về quyền lợi này. Ví dụ, theo Viện Luật châu Âu (The European Law Institute), quyền được ngắt kết nối “là quyền của người lao động không tham gia vào các hoạt động hoặc giao tiếp liên quan đến công việc bằng các công cụ số hoặc các công cụ giao tiếp khác ngoài giờ làm việc”. Khái niệm này nhấn mạnh rằng, ngoài khung giờ làm việc chính thức, nhân viên có quyền tạm dừng mọi tương tác công việc, đảm bảo thời gian nghỉ ngơi thực sự.
Không chỉ châu Âu, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), thông qua chương trình INWORK, cũng đề cập quyền này trong các hướng dẫn: “Quyền được ngắt kết nối là quyền của người lao động có khả năng từ chối tham gia vào các giao tiếp điện tử liên quan đến công việc, như email, tin nhắn văn bản hoặc các phương tiện giao tiếp khác ngoài thời gian làm việc”. Khái niệm này không chỉ mang tính lý thuyết mà còn là cơ sở cho các doanh nghiệp xây dựng chính sách tôn trọng thời gian riêng tư của nhân viên, giảm áp lực và nguy cơ kiệt sức.

Ở cấp độ pháp lý, quyền này đã nhận được sự chú ý tại châu Âu. Nghị viện Châu Âu chính thức thông qua Nghị quyết 2019/2181 về quyền được ngắt kết nối, khẳng định rằng người lao động có quyền không tham gia các hoạt động liên quan đến công việc ngoài giờ làm việc. Nghị quyết này không chỉ là tuyên bố nguyên tắc, mà còn kêu gọi các doanh nghiệp thiết lập cơ chế để nhân viên có thể tạm “tắt” kết nối, tránh bị yêu cầu phản hồi email, tin nhắn hay các thông tin công việc khác ngoài giờ. Thực tế cho thấy, những chính sách này giúp giảm căng thẳng, nâng cao sự hài lòng và duy trì hiệu suất làm việc lâu dài, đồng thời gửi thông điệp rõ ràng rằng doanh nghiệp coi trọng sức khỏe tinh thần và sự cân bằng cuộc sống - công việc của nhân viên.

2. Tại sao nhà quản trị nhân sự, HR cần quan tâm đến quyền được ngắt kết nối?
Vẫn trong khảo sát trên của Eurofound, báo cáo rằng tại các công ty có chính sách ngắt kết nối rõ ràng, hơn 70% người lao động tại các công ty có chính sách quyền được ngắt kết nối cho rằng chính sách này có tác động rất tích cực hoặc khá tích cực. Người lao động tại các công ty có chính sách quyền được ngắt kết nối cho biết họ có sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống tốt hơn so với người lao động tại các công ty không có chính sách này (92% so với 80%). Những con số này cho thấy tác động trực tiếp của chính sách đối với sức khỏe tinh thần, sự hài lòng và hiệu quả làm việc của nhân viên.

Đối với nhà quản trị nhân sự, HR, đây là một công cụ giúp giữ chân nhân tài. Khi nhân viên nhận thấy rằng doanh nghiệp thực sự tôn trọng thời gian riêng tư và giới hạn công việc ngoài giờ, họ cảm thấy được trân trọng, gắn bó và trung thành hơn với tổ chức. Điều này không chỉ giúp giảm tỷ lệ nghỉ việc mà còn tạo ra một môi trường làm việc ổn định, nơi năng suất được duy trì lâu dài và hiệu quả công việc cao hơn.
Ngoài ra, việc áp dụng quyền được ngắt kết nối còn giúp HR giảm rủi ro burnout - một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến giảm hiệu suất, vắng mặt và nghỉ việc. Đồng thời, chính sách này góp phần xây dựng một văn hóa làm việc văn minh, nhân văn, nơi nhân viên có thể cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân. Khi quyền được ngắt kết nối được tích hợp vào chiến lược quản lý nhân sự, HR không chỉ tạo ra giá trị cho nhân viên mà còn nâng cao uy tín, hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường lao động, biến nơi làm việc trở thành môi trường hấp dẫn để thu hút và giữ chân nhân tài lâu dài.

3. Thực trạng quyền được ngắt kết nối tại Việt Nam
Tại Việt Nam, tính đến tháng 11/2025, các quy định hiện hành chưa yêu cầu doanh nghiệp phải chính thức thừa nhận “quyền được ngắt kết nối” ngoài giờ làm việc. Hậu quả là không ít nhân viên vẫn ngần ngại từ chối các yêu cầu công việc ngoài giờ, vì lo sợ ảnh hưởng tới đánh giá hiệu suất hoặc quan hệ với quản lý. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp cũng chưa có cơ chế rõ ràng để cân bằng giữa nhu cầu công việc và thời gian cá nhân của nhân viên, dẫn đến tình trạng “luôn online”(always on) kéo dài và nguy cơ burnout tăng cao.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội lớn cho nhà quản trị nhân sự và HR tiên phong xây dựng văn hóa làm việc hiện đại và nhân văn. Bằng cách chủ động đưa quyền được ngắt kết nối vào chính sách nội bộ, HR có thể hướng dẫn quản lý hiểu rõ tầm quan trọng của việc tôn trọng thời gian nghỉ ngơi của nhân viên, đồng thời thiết lập quy trình xử lý ngoại lệ khi cần kết nối khẩn cấp. Những biện pháp này không chỉ giúp giảm áp lực công việc ngoài giờ mà còn củng cố sự gắn bó, trung thành và sự hài lòng của nhân viên. Doanh nghiệp khi áp dụng hiệu quả quyền này sẽ có tiềm năng trở thành môi trường làm việc lý tưởng, vừa năng suất vừa bền vững, đồng thời nâng cao hình ảnh trên thị trường lao động cạnh tranh.

4. Nhà quản trị nhân sự, HR nên triển khai quyền được ngắt kết nối như thế nào?
HR có thể bắt đầu hành động ngay bằng các sáng kiến nội bộ, nhằm bảo vệ thời gian nghỉ ngơi của nhân viên bằng một số biện pháp như: 
Một là thiết lập khung giờ không làm việc rõ ràng, trong đó nhân viên được quyền không trả lời email, tin nhắn hay các thông tin công việc khác ngoài giờ làm việc chính thức. Khung giờ này nên được truyền thông rõ ràng đến toàn bộ nhân viên và quản lý, để mọi người hiểu rằng tôn trọng thời gian cá nhân là một tiêu chuẩn văn hóa của tổ chức.
Bên cạnh đó, HR cần hướng dẫn quản lý cách xử lý các tình huống khẩn cấp, ví dụ như yêu cầu phản hồi ngoài giờ trong các trường hợp thực sự cấp bách, đồng thời kèm theo cơ chế bù công, phép bù hoặc thời gian nghỉ thay thế. Điều này vừa bảo vệ nhân viên khỏi áp lực liên tục, vừa đảm bảo công việc quan trọng không bị gián đoạn.

Ngoài ra, HR có thể triển khai thêm một số sáng kiến bổ trợ khác, như:
👉Thiết lập công cụ đo lường và báo cáo để theo dõi việc tuân thủ khung giờ nghỉ ngơi, từ đó điều chỉnh chính sách nếu cần.
👉Khuyến khích văn hóa “tạm ngắt kết nối”: tổ chức các chiến dịch nội bộ, nhắc nhở nhân viên về quyền được nghỉ ngơi, ví dụ như “After-Hours Free” hay “Digital Detox Hour”.
👉Xem xét phúc lợi bổ sung: như các chương trình hỗ trợ sức khỏe tinh thần, ngày nghỉ bù, nghỉ phép linh hoạt giúp nhân viên thực sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
Khi nhà quản trị nhân sự triển khai hiệu quả quyền được ngắt kết nối, nhân viên không chỉ làm việc với hiệu suất cao mà còn sống khỏe mạnh về tinh thần, giảm căng thẳng và burnout. Hơn nữa, môi trường làm việc trở nên gắn kết, lành mạnh và bền vững, giúp giữ chân nhân tài, tăng sự hài lòng và nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường lao động. Chính sách này còn gửi một thông điệp mạnh mẽ tới toàn bộ tổ chức rằng công ty thực sự quan tâm đến cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân của nhân viên.

KẾT LUẬN
Có thể nói, trao quyền được ngắt kết nối không chỉ là hành động nhân văn mà còn là chiến lược dài hạn để giữ nhân tài. Khi nhân viên có thời gian nghỉ ngơi thực sự, stress giảm, sự hài lòng tăng và cam kết lâu dài được củng cố. Các nhà quản trị nhân sự, HR sẽ nhận ra rằng tôn trọng quyền được ngắt kết nối của nhân viên nên được trở thành một trong những điều nên làm để tạo môi trường làm việc hiện đại, thông minh và đáng mơ ước.
Việc áp dụng quyền được ngắt kết nối của nhân viên ngoài giờ làm việc có thể trở thành một trong những phương pháp giúp nhà quản trị nhân sự, HR vừa giữ chân nhân tài, vừa nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường lao động.
Các bạn nghĩ sao về quyền được ngắt kết nối của nhân sự ngoài giờ làm việc? Hãy comment ý kiến cùng trao đổi với Hitsuji Hr Academy nhé!
--------------------------
𝐇𝐈𝐓𝐒𝐔𝐉𝐈 𝐇𝐑 𝐀𝐂𝐀𝐃𝐄𝐌𝐘
---𝐸𝑛ℎ𝑎𝑛𝑐𝑒 𝑆𝑘𝑖𝑙𝑙𝑠, 𝐸𝑛ℎ𝑎𝑛𝑐𝑒 𝐶𝑎𝑟𝑒𝑒𝑟𝑠---
Contact us at:
☎ 0705 619 568
📩 daotao@hitsuji-vn.com
🌎 Website: https://hitsujinhà quản trị nhân sự, hr.com.vn/